Doğa Koruma Vakfı öncülüğünde yürütülen ve Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışma, ağaçların kent ısı adası etkisini yüzde 48,6 oranında azalttığını kanıtladı. Araştırma sonuçları, beton altyapının hapsettiği yüksek sıcaklıkların ağaç gölgeleri ve yaprak buharlaşması sayesinde doğrudan dengelendiğini gösteriyor.
KÜRESEL ARAŞTIRMA HANGİ VERİLERİ ORTAYA KOYDU?
Binalar ve asfalt yüzeyler gün boyunca emdikleri yüksek ısıyı gece boyunca geri salarak şehirlerin kırsal alanlara kıyasla 1 ila 7 derece daha sıcak olmasına yol açıyor. Araştırmacılar, mevcut ağaç örtüsünün tamamen yok edildiği bir senaryoyu modelleyerek ağaçların kent ısısını yarı yarıya erittiğini saptadı. Ağaç örtüsü sayesinde dünya genelinde 200 milyondan fazla insanın aşırı sıcak hava baskısından korunduğu kaydedildi.
GÖLGE EŞİTSİZLİĞİ İNSAN SAĞLIĞINI NASIL ETKİLİYOR?
Araştırma verileri, ağaçların sağladığı soğutma etkisinin şehirler arasında ve mahalle düzeyinde eşit dağılmadığını gösteriyor. Yoksul ve kurak mahallelerde ağaç örtüsünün yüzde 15 daha az olduğu ve bu durumun ısı stresini doğrudan artırdığı belirlendi. Lancet dergisinde yayımlanan bir diğer modelleme çalışması ise Avrupa’daki kent alanlarının yüzde 30’unun ağaçlandırılması durumunda aşırı sıcaklara bağlı erken ölümlerin yüzde 40 oranında önlenebileceğini ortaya koydu.
TÜRKİYE’DEKİ AKÇAAĞAÇ VARLIĞI HANGİ BÖLGELERDE YOĞUNLAŞIYOR?
Şehir içi soğutma ve gölgeleme altyapısında kritik rol oynayan ağaç türleri Türkiye’de de geniş bir yayılım gösteriyor. Türkiye’de akçaağaçlar doğal olarak en çok Karadeniz, Marmara, Ege ve Trakya bölgelerinde yetişir. Ova, tatar, çınar yapraklı gibi 12 farklı türü bulunur. Ormanlık alanlarda, dere kenarlarında ve genellikle 600 – 1900 metre rakımlarda görülürler.
İKLİM KRİZİNE KARŞI AĞAÇLANDIRMA TEK BAŞINA YETERLİ Mİ?
Bilim insanları, yoğun ağaçlandırma projelerinin yüzyılın ortasına kadar öngörülen kentsel ısınmanın yalnızca yüzde 10 ila 20’lik kısmını telafi edebileceğini vurguluyor. Isı krizine karşı kalıcı çözüm için ağaçlandırma çalışmalarının yanı sıra açık renkli çatı uygulamaları, yansıtıcı kaldırım kaplamaları ve küresel sera gazı emisyonlarının azaltılması gerektiği ifade ediliyor.
